Muzeum Historii Rzeczpospolitej. G這s w debacie publicznej - Zygmunt Jas這wski
 


Muzeum Historii Rzeczpospolitej. G這s w debacie publicznej


Zamek Krzy篙op鏎 - Gotowy projekt Muzeum Historii Rzeczpospolitej

W豉郾ie obejrza貫m g堯wn stron Muzeum Historii Polski, kt鏎 koronuje makieta okropnych budynk闚 w stylu niemieckiego Bauhausu ma這 z polsk histori i architektur maj帷ymi wsp鏊nego.

"Zwyci瘰ki" projekt wykonali architekci z Luksemburga, Bohdan Paczowski i Sp馧ka. Minister Zdrojewski przesun掖 dat z 2013 roku na 2018. Brak pieni璠zy.

Autorem wiod帷ego artyku逝 na ten temat by pan Tomasz Merta, Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kt鏎y zgin掖 w zamachu smole雟kim 10 kwietnia 2010. Na tym etapie, a wi璚 w roku 2009, panowa pewien entuzjazm wok馧 tego projektu, i sam autor zdawa sobie spraw, 瞠 b璠zie potrzebna debata publiczna co do szczeg馧闚. Aczkolwiek pan Merta by polskim konserwatyst i g堯wnym konserwatorem zabytyk闚, to jednak z wizji muzeum, kt鏎e nam pozostawi nie bardzo by to wynika這. No, c騜 je郵i o projekty architektoniczne chodzi, to mo積a mie odmienne pogl康y, tym bardziej 瞠 Polacy - po wej軼iu do UE - bardzo 豉two poddali si czarowi nie do ko鎍a przemy郵anej modernizacji. Hura-optymizm, kt鏎y ogarn掖 cz窷 naszego spo貫cze雟twa ka瞠 r闚na w g鏎, czyli "dogania - rozsypuj帷 si - Europ". Ale, zabrak這 w豉郾ie tego (konserwatywnego!) kroku w ty. Bo po co si璕a po nowe skoro mamy swoje w豉sne, i lepszej jako軼i.

Z ca造m szacunkiem dla pogl康闚 autora, tej "super-nowoczesnej" wizji jako nie widz. Wierz jednak, 瞠 on sam by by otwarty na polemik. By bowiem zwi您any ze 鈔odowiskiem patriotycznym, a w roku 2005 nale瘸 nawet do Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczy雟kiego w wyborach prezydenckich. Ju za same wspomaganie inicjatywy tak potrzebnego muzeum polskiej historii nale篡 mu si uznanie. Zreszt Rzeczpospolita uzna豉 jego zas逝gi. Polska roku 2014 to nie ten sam kraj sprzed 10 kwietnia 2010.

Rzecz jednak dotyczy wsp鏊nego dobra, dlatego te polski rz康 - je郵i taki powstanie - musi by oceniony rownie pod k徠em stosunku do rodzimej historii. Nie mo瞠 by bowiem mowy o dojrza造m europejskim narodzie bez konsekwentnej polityki historycznej, kt鏎a nawi您uje do najlepszych kart jego historii. W Muzeum Historii Rzeczpospolitej powinno by miejsce dla tego wszystkiego co Polak闚 jako nar鏚 charakteryzuje i 陰czy: sarmatyzm, rycersko嗆, religijno嗆, umi這wanie dla wolno軼i i sprawiedliwo軼i. Wielonarodowy dorobek Rzeczpospolitej powinien by potraktowany z nale篡t uwag; powinno by tam miejsce na szlachetczyzn, ale i rol miast (ma陰 sk康in康), powinien znale潭 si tam polski, ukrai雟ki, litewski czy bia這ruski ch這p, ale te i szlachcic. Rzeczpospolita Polska to orze bia造, bocian i ko, ale tak瞠 (w przesz這軼i) Pogo i Archanio. Dum Rzeczpospolitej jest husaria i kawaleria, architektura Lwowa i Wilna, dziedzictwo wszystkich polskich dzielnic, dawnych i obecnych.

To jest nasza pami耩 i nasza to窺amo嗆, bez nich trudno m闚i o Polsce przysz貫j. Powinni鄉y odrzuci raz na zawsze g逝pkowate: "no, do嗆 ju historii, budujmy przysz這嗆 ". To jest program Mazowieckiego, Michnika i Geremka i im podobnych. Jego konswekwencj jest PO-olska III RP jej Realpolitik, kraj bezrz康ny, protektorat niemiecko-rosyjski. Ku uciesze gawiedzi polityk anty-historyczn w Polsce od lat prowadz/prowadzili zawodowi historycy licealni i uniwersyteccy: Komorowski, Tusk, Michnik, Garlicki, Modzelewski, Geremek itp.


Rzeczpospolita Trojga Narod闚

Powracaj帷 do artyku逝: Jako merytoryczny konsulatant w Centrum Edukacji Obywatelskiej, z pewno軼i mia pan Merta na sercu edukacj m這dego pokolenia dla lepszej Polski. Dzi jednak to Platforma Obywatelska realizuje sw鎩 program anty-historyczny i anty-narodowy, i nie zanosi si na to, 瞠 znajd si pieni康ze na obiecane Muzeum Historii Polski. Jednak瞠 nawet ta wizja .p. pana Merty, nie za bardzo satysfakcjonuje, gdy pe軟a jest unowocze郾ionych kompromis闚, kt鏎e bardziej chyba uszcz窷liwi造by w豉dze w Brukseli, Moskwie czy Berlinie ni przeci皻nego mi這郾ika polskiej historii. Mo積aby na odczepk przej嗆 do porz康ku dziennego, westchn望 g喚boko, zachwyci si i rzec - "Oh, co za pi瘯ne nowoczesne budynki, jakie cudne, nowe muzeum!" M康ro嗆 jednak podpowiada co innego: Przy dzisjejszej w豉dzy to lepiej by ten projekt op騧ni, bo m鏬豚y si on przerodzi w sza rado軼i Tuska, kt鏎y tylko marzy by nowe muzeum realizowa這 wytyczne g堯wnych kierunk闚 politycznych Unii Europejskiej, wi璚 by w tym zakresie s逝篡這 dalszemu fa連zowaniu oraz zaw豉szczaniu polskiej historii dla bie膨cych cel闚 "przysz貫go" europejskiego superpa雟twa. Wi璚 bardzo mnie to martwi, bo po Pa豉cu Kultury - prezencie od Stalina - Warszawa dostanie w spadku post-obywatelskiego i post-europejskiego gniota, bo przecie ta chora Unia nie b璠zie trwa豉 wiecznie. Pozatem, moim skromnym zdaniem, Muzeum powinno powsta w υdzi, mie軼ie o du篡m potencjale, kt鏎e od lat jest traktowane po macoszemu. Dodatkowym walorem - obok centralnego po這瞠nia - jest obecno嗆 w tym mie軼ie Wy窺zej Szko造 Filmowej i Teatralnej oraz Uniwersytetu, kt鏎e to uczelnie stanowi doskona貫 zaplecze naukowe dla Muzeum Rzeczpospolitej, bo taka nazwa wydaje mi si odpowiedniejsza. Warszawa ma ju do嗆 muze闚; Warszawie s potrzebne 逝ki triumfalne.

Pan Merta g豉ska nas troche po g這wie obiecuj帷, 瞠 w Muzeum b璠zie miejsce i na Powstanie Warszawskie, a nawet na Polskie Pa雟two Podziemne i Ksi瘰two Warszwskie, a tak瞠 troch ulega liberalnej frazeologii. Generalne wra瞠nie jakie wynios貫m z lektury artyku逝, to takie 瞠 ma to by bardzo wa積e, wywa穎ne muzeum, ba... kompromis. W "g喚bokiej trosce" o m這dych ludzi pan vice-minister w rz康zie Tuska szykowa nam muzeum uniwersalne, super-nowoczesne, gdzie za wszelk cen trzeba b璠zie unikn望 "niestrawnego dydaktyzmu, hagiografii czy nieumiarkowanie dawkowanego patosu". A potem dodawa - " Tradycja walki o nasz i wasz wolno嗆 musi by w nim r闚nie wa積a, jak cz瘰to lekcewa穎na i spychana na margines tradycja umiej皻nego zagospodarowywania wolno軼i". Odnios貫m przez moment wra瞠nie, 瞠 w takim muzeum ma by optymistycznie i rado郾ie jak na czekoladowym wiecu przed "pa豉cem Komorowskiego" (kt鏎ego pan Merta - niestety- nie doczeka), a w za這瞠niu ma pokaza jak to Polacy pod egid PO buduj anty-faszystowskie spo貫cze雟two "obywatelskie". Mo積a wyczu jak g喚boko pan minister my郵a nad ka盥ym zdaniem, a pozatem te cz瘰to mo積a us造sze za jego plecami oddech "鈍i皻ego-triumwiratu". Ca造 koncept, mimo pozor闚 dobrej woli, wygl康a mi na z g鏎y ulepiony kompromis PO-ol闚 z Merkel i Putinem, szkoda tylko 瞠 cz這wiek Prawa i Sprawiedliwo軼i da si w to wmiesza. Pami皻a nale篡, 瞠 przed 10 lipca 2010, granice pomi璠zy PiS-em i PO by造 bardziej p造nne. Strach pomy郵e, 瞠 po putinowskiej "rurce z Krymem" znowu si robi p造nne. A wszystko tylko po to by nie dra積i nied德iedzi. No, ale ju prawie udobrucha pan Merta rodak闚 tym oto d逝gim stwierdzeniem, kt鏎e m闚i du穎, ale nic w sumie konkretnego: "Nie zapominaj帷 wi璚 o krzywdach i cierpieniach, warto w Muzeum zaakcentowa to, co by這 optymistycznego i porywaj帷ego w naszych dziejach, warto uwypukli polski model dobrego 篡cia, pokaza warto嗆 naszej obyczajowo軼i (a jest ona cz窷ciej przedmiotem kpin ni rozwa積ego namys逝), r騜norodno嗆 i fascynuj帷 si喚 polskiej kultury." Bardzo pi瘯nie. Wystarczy popatrze na projekt Paczowskiego i chce si odrazu p豉ka. Polska obyczajowo嗆 w tych blokach?

No dobrze. ale po co Polakom znowu te niemieckie bloki, po co te wszystkie kompromisy. Kompromis jest dobry jak czemu s逝篡, a ten nie s逝篡 niczemu po篡tecznemu, a ju szczeg鏊nie polskiej historii traktowanej rzetelnie. Wyb鏎 gmachu jest spraw zasadnicz, i w moim odczuciu powinna to by do嗆 dok豉dna replika Zamku Krzytop鏎. Koncept krzy瘸, kt鏎y od ponad 1000 lat wi捫e nas z Chrze軼ija雟twem, oraz topora - reprezentuj帷ego wspania貫 tradycje I Rzeczpospolitej, by豚y strza貫m w dziesi徠k.

Czy Muzeum Historii Rzeczpospolitej musi by supernowoczesne? Odpowied jest prosta: nie musi, i nie powinno by. Muzeum powinno wreszcie spe軟i aspiracje narodowe Polak闚 tak by w spos鏏 najdoskonalszy i najpi瘯niejszy jak jest to mo磧iwe pokaza nasz piekn histori, a szczeg鏊nie t od lat skrywan w zawilgoconych piwnicach i zawart w starych ksi璕ach cz瘰to pisanych nie tylko po polsku, ale tak瞠 po豉cinie i bia這rusku. Jest jeden problem: jak nauczy polskich polityk闚 by w jasny spos鏏 wyra瘸li wol Polak闚 oraz polsk racj stanu. Tymczasem wszystkie niemal opinie s wyg豉szane tak by zadolwoli premiera, prezesa, szefa partii, Uni, Moskw, Berlin, ministra czy prezydenta.

Trzeba jasno 膨da: 瘸dnych Bauhas闚, 瘸dnych super-nowoczesnych muze闚 w ramach tego projektu, bo Polsce potrzebne jest Muzeum Historii Rzeczpospolitej dumnej, walecznej i bogatej, a to po to by ka盥y zwiedzaj帷y cudzoziemiec nie mia 瘸dnych w徠pliwo軼i, 瞠 Polska zosta豉 niemal totalnie okradziona. Mamy na to dokumenty. Poka禦y je obcym!!!

Ja - bro Bo瞠 - nie apeluj tu o wyrugowanie wewn徠rz Muzeum komputerowego oprzyrz康owania, multi-medi闚 czy technologicznych osi庵ni耩 naszego czasu, no nie.

Ale sta這by si 幢e gdyby zrobiono tu jaki nowy Zamek Ujazdowski, gdzie o Polsce mieliby鄉y uczy si tylko z projektor闚 i nudnych plansz. Tu s potrzebne narodowe skarby, a wszystko musi by uj皻e we w豉軼iw artystyczno-architektoniczn form.


Dostoje雟two starych mur闚

Dope軟ieniem Krzy篙opora powinny by w徠ki architektoniczne z Kamie鎍a Podolskiego, Lwowa i Wilna. Historia ziem od Polski oderwanych powinna by szczeg鏊nie w tym wa積ym muzeum uwypuklona. Jest to kwestia naszego narodowego, od lat upokarzanego, honoru. Wi璚 tym razem, 瘸dnych kompromis闚 z "ludow w豉dz", 瘸dnego chowania po piwnicach obraz闚 ho責闚 ruskich car闚 przed polskim kr鏊em.

Bardzo konieczna w tym kontek軼ie by豉by te kolekcja orientali闚. Nale瘸這by si odnie嗆 te do za這瞠 parkowych w dawnych pa豉cach magnackich. Powinny powsta wok馧 arkadia, a nawet makiety lwowskich kamienic - Czarnej i Kr鏊ewskiej. Z這tem powinien 郵ni zasobny pomorski Gda雟k. Polska powinna by pokazana jako zamek, pa豉c z dworem, ko軼io貫m, parkiem i ogrodem, bo tak niegdy by豉. Nie trudno sobie wyobrazi we wn皻rzach takiego Muzeum powi瘯szone sztychy polskich miast, arrasy, stroje szlacheckie, insygnia kr鏊ewskie, zdobycze tureckie. W zbiorach Ko軼io豉 Katolickiego w Polsce jest mn鏀two eksponat闚, kt鏎e r闚nie powinny ozdobi wn皻rza Muzeum Rzeczpospolitej. Historia Polski i Ko軼io豉 Rzymskiego s ze sob zwi您ane trwa造m, wiecznym zwi您kiem, i nie powinni鄉y jako nar鏚 dopu軼i by zwi您ek ten zosta rozlu幡iony. Poniewa wszystkiego w jednym muzeum nie da si pokaza, wi璚 to w豉郾ie I Rzeczpospolita, ta przez lata przemilczana, najlepsza Polska jaka mieli鄉y, powinna by najobszerniej pokazana. Historia Polski powinna ko鎍zy si na walkach 皋軟ierzy Niez這mnych z narzucon, bolszewick, w豉dz.

Wyobra瘸m sobie, 瞠 w warunkach 堯dzkich r闚nie powinno powsta stopniowo skrzyd這 Muzeum prezenuj帷e polski przemys, w tym zag喚bia borys豉wskiego. Wa積ym dodatkiem powinny by opiowane technika cyfrowa archiwalia, kt鏎e pozwolilyby by muzeum funkcjonowa這 r闚nie jako plac闚ka naukowa. Je郵i w υdzi powsta這by w przysz這軼i du瞠 lotnisko, to z pewno軼i znale幢iby si ch皻ni by takie muzeum zobaczy.

Bardzo bym przestrzega przed du篡mi, pustymi przestrzeniami z ma陰 ilo軼i eksponat闚. Nie ma sensu na pozowanie na Kore lub New Tate w Londynie. Nowoczesno嗆 multimedialna, kt鏎a mog豉by by u篡ta w celach dydaktycznych, musi te w takim muzeum znale潭 miejsce, ale musi by zamaskowana histori. Filmy animowane, komiksy, slajdy oraz pokaz film闚 historycznych z pewno軼i przyciagnie wielu m這dych, kochaj帷ych sw鎩 kraj, Polak闚. Muzeum Historii Rzeczpospolitej musi by skarbcem narodowej kultury, z kt鏎ego ka盥y Polak ma wyj嗆 dumny i pokrzepiony, a nie zniesmaczony kompromisami i upokorzony ci庵造m biciem w piersi. Trzeba zrobi wszystko by PO-lskie muzeum nigdy nie powsta這.

Z histori na bakier:

To to wyglada jak niemieckie lotnisko wojskowe: Nein Danke, Herrn Gropius! Nein, nein!

dr Zygmunt Jas這wski

14.05.2014r.
RODAKpress

 
RUCH RODAKÓW: O Ruchu - Docz do nas - Aktualnoi RR - Nasze drogi - Czytelnia RR
RODAKpress: W skrocie - RODAKvision - Rodakwave - Galeria - Animacje - Linki - Kontakt
COPYRIGHT: RODAKnet